Di sản có yếu tố nước ngoài không có người thừa kế là vấn đề thường gặp trong lĩnh vực pháp luật thừa kế. Trong bài viết này, Luật Sư AZ xin cung cấp một số thông tin theo quy định pháp luật mới nhất để giải đáp thắc mắc của quý bạn đọc.
Các hình thức phân chia di sản trong trường hợp có yếu tố nước ngoài
Việc phân chia di sản có yếu tố nước ngoài không có người thừa kế có thể thực hiện theo hai hình thức: theo di chúc và theo pháp luật. Luật Sư AZ xin giải đáp cụ thể như sau:
1, Phân chia di sản theo di chúc
Theo Điều 624 Bộ Luật Dân Sự 2015: Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi qua đời.
Di chúc hợp pháp phải đáp ứng điều kiện về người lập di chúc, hình thức (bằng văn bản hoặc bằng miệng), và nội dung (không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội) theo quy định tại Điều 630 Bộ Luật Dân Sự 2015.
Khi di chúc hợp pháp, việc phân chia di sản sẽ theo ý chí của người để lại di sản, trừ các trường hợp thừa kế không phụ thuộc vào di chúc theo Điều 644 Bộ Luật Dân Sự 2015.
2, Phân chia di sản theo pháp luật
Theo Điều 649 Bộ Luật Dân Sự 2015: Thừa kế theo pháp luật là việc phân chia di sản dựa trên hàng thừa kế, điều kiện và trình tự do pháp luật quy định.
Thừa kế theo pháp luật áp dụng trong các trường hợp:
- Không có di chúc.
- Di chúc không hợp pháp.
- Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc cùng thời điểm với người lập di chúc.
- Cơ quan, tổ chức được hưởng di chúc không còn tồn tại tại thời điểm mở thừa kế.
- Người thừa kế theo di chúc không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Thừa kế theo pháp luật cũng áp dụng cho:
- Phần di sản không được định đoạt trong di chúc.
- Phần di sản liên quan đến di chúc không có hiệu lực pháp luật.
- Phần di sản liên quan đến người thừa kế theo di chúc nhưng họ không có quyền hưởng, từ chối nhận, hoặc đã chết trước hoặc cùng thời điểm với người lập di chúc, cơ quan, tổ chức hưởng di sản không còn tồn tại tại thời điểm mở thừa kế.
Thừa kế có yếu tố nước ngoài
Theo Điều 663 Bộ Luật Dân Sự 2015, quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài được xác định trong các trường hợp sau:
- Trong các bên tham gia có ít nhất một bên là cá nhân hoặc pháp nhân nước ngoài.
- Các bên tham gia đều là công dân Việt Nam, pháp nhân Việt Nam nhưng việc xác lập, thay đổi, thực hiện, hoặc chấm dứt quan hệ đó xảy ra ở nước ngoài.
- Các bên tham gia đều là công dân Việt Nam, hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài nhưng đối tượng của quan hệ dân sự đó ở nước ngoài.
Như vậy, thừa kế có yếu tố nước ngoài được hiểu là quan hệ thừa kế trong đó:
- Có ít nhất một bên tham gia là người nước ngoài.
- Đối tượng của quan hệ thừa kế (tài sản, quyền tài sản, nghĩa vụ dân sự) nằm ở nước ngoài.
- Sự kiện phát sinh thừa kế diễn ra ở nước ngoài.
Quy định về thừa kế di sản có yếu tố nước ngoài
1, Thừa kế động sản có yếu tố nước ngoài
Theo khoản 1 Điều 680 Bộ Luật Dân Sự 2015:
- Việc thừa kế động sản được xác định theo pháp luật của nước mà người để lại di sản có quốc tịch ngay trước khi qua đời.
- Đối với công dân Việt Nam, dù mất ở bất kỳ quốc gia nào, việc thừa kế động sản sẽ áp dụng pháp luật Việt Nam.
Tuy nhiên: Nếu người để lại di sản là công dân nước ngoài, và động sản nằm trên lãnh thổ Việt Nam, thì pháp luật của quốc gia mà người đó có quốc tịch sẽ được áp dụng để chia di sản.
2, Thừa kế bất động sản có yếu tố nước ngoài
Theo khoản 1 Điều 107 Bộ Luật Dân Sự 2015, bất động sản bao gồm:
- Đất đai.
- Nhà và công trình xây dựng gắn liền với đất đai.
- Tài sản khác gắn liền với đất đai, nhà, công trình xây dựng.
- Tài sản khác theo quy định của pháp luật.
Việc thừa kế bất động sản:
Được xác định theo pháp luật của nước nơi bất động sản tọa lạc, theo quy định tại khoản 2 Điều 680 Bộ Luật Dân Sự 2015.
Từ chối thừa kế di sản có yếu tố nước ngoài
Theo Điều 620 Bộ Luật Dân Sự 2015:
- Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản thừa kế có yếu tố nước ngoài, trừ khi việc từ chối nhằm trốn tránh nghĩa vụ thừa kế của người để lại di sản.
- Việc từ chối thừa kế phải được lập thành văn bản và gửi kèm hồ sơ từ chối đến cơ quan có thẩm quyền.
- Hồ sơ từ chối thừa kế tương tự hồ sơ nhận thừa kế, bao gồm đơn từ chối nhận thừa kế, gửi đến Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc văn phòng công chứng.
Xử lý di sản có yếu tố nước ngoài không có người thừa kế
Theo Điều 613 Bộ Luật Dân Sự 2015, người thừa kế phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Cá nhân còn sống tại thời điểm mở thừa kế.
- Cá nhân đã thành thai trước khi người để lại di sản qua đời và còn sống sau thời điểm mở thừa kế.
- Nếu không phải cá nhân, thì đối tượng hưởng thừa kế theo di chúc phải tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
Di sản có yếu tố nước ngoài không có người thừa kế sẽ thuộc về nhà nước:
- Theo Điều 620 Bộ Luật Dân Sự 2015, tài sản của người mất để lại, sau khi thực hiện xong các nghĩa vụ về tài sản mà không có ai nhận thừa kế, sẽ thuộc quyền sở hữu của Nhà nước. Điều này áp dụng cho cả động sản và bất động sản.
Trên đây là hướng dẫn chi tiết về cách xử lý di sản có yếu tố nước ngoài không có người thừa kế. Nếu bạn đọc còn thắc mắc hoặc cần luật sư tư vấn thừa kế, xin vui lòng liên hệ Luật Sư AZ qua số hotline để được hỗ trợ kịp thời.
