Tranh chấp thừa kế nhà ở theo di chúc là vấn đề thường gặp trong cuộc sống. Nguyên nhân chủ yếu là do người để lại di chúc phân chia tài sản không đồng đều hoặc do mâu thuẫn giữa các thành viên trong gia đình. Bài viết này từ Luật Sư AZ sẽ hướng dẫn cụ thể cách giải quyết tranh chấp thừa kế, đặc biệt hữu ích cho những ai đang gặp phải vấn đề này.
Di chúc hợp pháp là gì và Điều kiện di chúc hợp pháp
Di chúc hợp pháp là gì?
Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi qua đời. Pháp luật tôn trọng và bảo hộ ý chí này trong việc phân chia di sản cho những người thừa kế được chỉ định trong di chúc.
Điều kiện di chúc hợp pháp
Di chúc được coi là hợp pháp khi đáp ứng các điều kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015:
Thứ nhất, về năng lực chủ thể
Người lập di chúc phải minh mẫn, sáng suốt, không bị lừa dối, đe doạ, hoặc cưỡng ép khi lập di chúc.
Thứ hai, về nội dung di chúc
Nội dung di chúc không được vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội. Đối với di chúc miệng, người để lại di chúc phải thể hiện ý chí trước ít nhất hai người làm chứng. Ngay sau khi thể hiện ý chí, người làm chứng phải ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ.
Trong thời hạn 05 ngày làm việc, di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.
Thứ ba, về hình thức
Di chúc phải được lập thành văn bản. Trong trường hợp đặc biệt, pháp luật cho phép lập di chúc miệng khi tính mạng của người lập di chúc bị đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản. Nếu sau 03 tháng, người lập di chúc vẫn còn sống, minh mẫn, thì di chúc miệng sẽ bị hủy bỏ.
Thời điểm mở thừa kế là khi nào?
Theo Điều 611 Bộ luật Dân sự, thời điểm mở thừa kế là lúc người có tài sản qua đời. Ngay khi người để lại di sản mất, những người được chỉ định trong di chúc có quyền mở thừa kế và phân chia tài sản, bao gồm nhà ở, theo di chúc.
Luật Sư AZ khuyến nghị bạn đọc lưu ý mốc thời gian này để bảo đảm quyền lợi của mình trong quá trình thừa kế.
Trường hợp thừa kế không phụ thuộc vào di chúc
Theo nguyên tắc, cá nhân có quyền lập di chúc để quyết định việc phân chia tài sản của mình, bao gồm quyền cho ai hoặc không cho ai hưởng di sản sau khi qua đời.
Tuy nhiên, để bảo vệ quyền và lợi ích của các thành viên trong gia đình và tuân thủ đạo đức xã hội, phong tục tập quán, pháp luật dân sự quy định một số người có quyền đương nhiên được hưởng di sản, dù người để lại di chúc không chỉ định.
Điều này được quy định tại Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm hai nhóm:
- Nhóm thứ nhất gồm con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng.
- Nhóm thứ hai gồm con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động.
Những người này sẽ được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật.
Giải quyết tranh chấp thừa kế nhà ở theo di chúc
Thực tiễn tranh chấp thừa kế nhà ở theo di chúc thường rơi vào hai loại:
- Tranh chấp về hình thức và nội dung của di chúc.
- Tranh chấp về việc thực hiện di chúc với di sản là nhà ở.
Cả hai loại tranh chấp này đều liên quan đến nhà ở, nên thẩm quyền giải quyết của Tòa án không phụ thuộc vào nơi cư trú của các bên tranh chấp. Theo điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, Tòa án có thẩm quyền giải quyết là Tòa án nơi có di sản là nhà ở.
Quy trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án gồm:
- Cá nhân khởi kiện bằng đơn khởi kiện kèm tài liệu, chứng cứ nộp tại Tòa án cấp huyện nơi có nhà ở.
- Tòa án xem xét, thụ lý vụ án và chuyển sang giai đoạn hòa giải, chuẩn bị xét xử.
- Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử theo trình tự sơ thẩm.
Luật sư tư vấn luật thừa kế
Luật Sư AZ cung cấp các dịch vụ hỗ trợ khách hàng liên quan đến tranh chấp thừa kế nhà ở theo di chúc như sau:
Tư vấn pháp luật về thừa kế:
- Soạn thảo di chúc hợp pháp.
- Phương thức giải quyết tranh chấp thừa kế.
- Hướng dẫn khởi kiện, thời hiệu khởi kiện, điều kiện khởi kiện.
- Thủ tục nhận di sản thừa kế.
Giải quyết tranh chấp thừa kế:
- Đại diện theo ủy quyền, luật sư bào chữa.
Nếu quý bạn đọc có thắc mắc hoặc cần hỗ trợ pháp lý về luật thừa kế, hãy liên hệ Luật Sư AZ qua hotline để được tư vấn kịp thời.
